اسماعیل جلال فرد

فعال دانشجویی

با ارسال یادداشتی:
عدالت در ساحت نظر و عمل

نباید کاخ نشینان و سرمایه داران و اشرافی گران مسئولان حکومت اسلامی باشند و باید شورای نگهبان یکی از اصلی ترین فیلترهای خود را برای صلاحیت و رد صلاحیت مسئولین در این مورد را قرار دهد که در واقع خلاف این را مشاهده می کنیم .

*مطلبی که می خوانید از سری یادداشت های مخاطبین پایگاه خبری تحلیلی دنانیوز است و انتشار آن الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست؛ می توانید با ارسال یادداشت خود، این مطلب را تأیید یا نقد کنید

بسم ا الرحمن الرحیم

عدالت واژه ای است که در ضمیر هر انسان روشن دلی گنجانده شده است در ابتدا باید به واژه شناسی عدالت بپردازیم که: (این واژه از عدل گرفته شده است که برای ان معانی مثل برابری ،یکسانی،همانندی،ضدجور،مساوات مطرح کرده اند انقدر مهم است که از اصول دین بشمار میرود و باعث تمایز مشرب های گوناگون از یکدیگر شده است به گونه ای که متکلمین شیعی ،معتزلی ،اشاعره،اهل سنت و … هرکدام در مورد عدالت نگرش مختص به خود را دارند.

در یک نگاه کلی عدالت را به چهار معنا میشود تعریف کرد:عده ای آن را به برابری و یکسانی و نفی هر گونه تبعیض معنا کرده اند عده ای آن را موزون بودن در یک نظام کل میدانند و عده ای آن را رعایت حقوق افراد و عطا کردن به هر ذی حق ،حق او را (اعطا کل ذی حق حقه) و در عده ای دیگر آن را رعایت استحقاقها در افاضه وجود و امتناع نکردن از افاضه و رحمت به انچه که امکان وجود یا کمال وجود دارد و در این دیدگاه منظور از عادل بودن خداوند اینست که استحقاق و شایستگی هیچ موجودی را مهمل نمیگذارد در اینجا نکته ای در مورد عادل و عدالت خواه وجود دارد .

عادل آن شخصی است که در مسایل روزمره خود عدالت را محور قرارداده و به عبارتی به کسی ظلم نمیکند و در جنبه زندگی شخصی خود عدالت پیشگی میکند اما عدالت خواه ان شخصی که عدالت را شعار و عمل خود میداند و ان را فریاد میزند و به دنبال برقراری و حاکم ساختن عدالت در سطح جامعه است پس بین عادل و عدالت خواه تمایز وجود دارد.

بعدازاین نگاه کلی به بحث عدل،به مفهوم اجتماعی این واژه یعنی عدالت اجتماعی خواهیم پرداخت؛عدالت اجتماعی یعنی ایجاد زمینه های لازم برای شکوفا کردن استعدادها و استحقاق ها به گونه ای که به هر شخص متناسب با استعداد و استحقاقش انچه را که لازم است اعطا کنند،از قبیل مسائل اقتصادی،سیاسی،اموزشی،رفاهی و…..که این خود مستلزم اموری از قبیل توزیع عادلانه ثروت،تعادل در توزیع و تقسیم کار به نسبت توان و قدرت جسمی و روحی افراد،تعادل در بخش های مختلف اقتصادی،تعادل در نرخ ها و….است.

برای رسیدن و برقرار کردن عدالت در جامعه نیاز به فعالیت در دو ساحت نظر و عمل می باشد که در ساحت نظر نیاز به کار گروه های آموزشی و رشته عدالت پژوهی تخصصی در دانشگاه ها و حوزه های علمیه است به گونه ای که دانشگاه ها را از فضای منفعل و غیر مطالبه گر خارج کرده و دانشجویانی مطالبه گر را وارد فضای اجرایی کند و البته عدل در حوزه های علمیه هم مورد مطالعه قرار گرفته اما از جنبه ی عدل الهی منتها عدالت اجتماعی در حوزه های علمیه مهمل گذارده شده است و به
جای اینکه فقه پویا اعم از فقه حکومتی و فقه سیاسی و اداری و بین المللی فضای حوزه ها را بنابر اقتضاعات زمان پر از شور و شعف علمی کند با پرداختن به مسائل تکراری فقه طهارت و نجاسات این فضا را از پرداختن به مسائل روز مسلمین جدا ساخته است و شاید مهم ترین دلیل سکولار خواندن حوزه های علمیه هم همین بوده باشد.
اما دومین نکته در ساحت نظر شناخت ارکان و شاخصه های عدالت می باشد که در وهله ی اول باید عقلانیت را شرط اصلی عدالت نامید که در صورت نبودن عقلانیت عدالت به ضد خودش تبدیل خواهد شد و دومین شاخصه ی عدالت ،معنویت است که بدون وجود معنویت،عدالت شعاری توخالی خواهد بود. مهم ترین دلیل از پژوهش در بحث عدالت رسیدن به نظریه ی ناب اسلامی از منابع اصلی جدا از التقاط است که نباید رویکرد های غربی د آن وارد شود به عنوان مثال رویکرد غرب اعتقاد دارد که باید اول پیشرفت حاصل گردد و بعد کم و کاستی آن توسط بیمه ها و سازمان های وابسته جبران گردد ولی رویکرد اسلامی معتقد است پیشرفت باید در ضمن رعایت عدالت در جامعه باشد چون در غیر این صورت موجب بروز شکاف طبقاتی در جامعه خواهد شد.

در ساحت عمل باید بعد از رسیدن به نظریه ی ناب اسلام در عدالت پژوهی در ساحت نظر باید به عدالت کاربردی برای به اجرا در اوردن عدالت در ساحت عمل پرداخت یعنی تازه پژوهش های لازم برای پیداکردن شیوه ها آغاز گردد.
دومین نکته در بحث عدالت عملی واردشدن عدالت به سیستم های اجرایی و نظارتی مثل قانون اساسی و شورای نگهبان است .قانون اساسی که مبنای خود را عدالت قرار داده و قابل توجه نمایندگان مجلس باید باشد که عدالت را به عنوان یک معیار و سنجه در قانون گذاری قرار دهند و به این خاطر باید گفته شود که عدالت یک وظیفه است که در آن اما و اگر وارد نیست و باید آن در سیستم های ما رایج باشد. و از بعد نظارتی هم که باید شورای نگهبان مولفه های عدالت را در نظارت خود
دخیل کند مثلا بنابر سیره امامان معصوم (علیهم السلام ) و همین طور گفتار امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری(مدظله عالی) نباید کاخ نشینان و سرمایه داران و اشرافی گران مسئولان حکومت اسلامی باشند و باید شورای نگهبان یکی از اصلی ترین فیلترهای خود را برای صلاحیت و رد صلاحیت مسئولین این مورد قرار داده در صورتی که در واقع خلاف این را مشاهده می کنیم .

هدف از عدل رسیدن به عبودیت است ونگاه توحیدی این مسئولیت را بر گردن جامعه اسلامی قرار داده که عدالت را حاکم گردانند به گونه ای که عدل به مفهوم
اجتماعی هدف نبوت و به مفهوم فلسفی مبنای معاد است و برای اجرایی ساختن عدالت باید هر کس و هر نهادی بنابر اقتضائات و شرایط خود عدالت را محور فعالیت های خود قرار دهد که از آن به موارد زیر می توان نام برد:
۱-دانشگاه مطالبه گر
۲-فقه پویا در حوزه
۳-قانون اساسی متناسب با وضعیت جامعه
۴-بازنگری در قانون اساسی بر مبنای عدالت حداکثری
۵-شورای نگهبان انقلابی با رویکردی مردمی
۶-عزل افراد ناشایست و نصب مسولان عدالت خواه در قوای سه گانه
۷-نظارت به شکل پیشگیرانه نه مچ گیرانه
۸-قاطعیت در برخورد با مفسد و رانت خواری
۹-مالیات گیری به صورت اخذ مالیات از سه دهک اول
۱۰-اتخاذ سیاست های تولیدی بر اساس تفکر اقتصاد مردمی بنابر اصل ۴۴ قانون اساسی
۱۱-توزیع عادلانه ثروت
۱۲-توزیع برابر کار
۱۳-مردمی پیگیر و با بصیرت انقلابی
و …
نکته آخر در مورد عدالت مصداقی است که به دلیل سختی شناخت مصداقی از عدالت ،دانشجویان ممکن است در دام اشتباه و انحراف گرفتار گردند و به همین دلیل مقام معظم رهبری در دیدار با دانشجویان انها را از ورود مصداقی به مسائل نهی کرده است و در این مورد فرمورده اند که عدالت خواهی را فریاد کنید اما از انتقاد شخصی و مصداق سازی دوری کنید و مورد بعدی که موجب نهی کردن از ورود مصداقی به عدالت شده است هزینه بردار بودن این کار برای دانشجویان میباشد
البته عده ای ممکن است که بگویند ما برای عدالت حاضریم هرگونه هزینه ای بدهیم در صورتی که این نوع فکر اشتباه است و کم کم باعث میشود که دانشجویان درگیر احزاب گوناگون گردند و فعالیت های عدالت خواهانه انها به صورت افراط یا تفریط به انحراف کشیده شود.
البته نکته ای که نباید در اینجا مهمل گذارده شود اینست که دانشجویان باید به گوش باشند که با استفاده از موارد فوق عدالت را فریاد بزنند که البت موارد زیادی از این فریادخواهی ها در سالهای اخیر مورد توجه واقع شده است مثلا موقعی که در سال ۸۳ تعداد زیادی کارتن خواب در کلان شهر تهران بر اثر سرما جان سپردند دانشجویان عدالت خواه با کارتن خوابی چند شبانه روز در جلوی سازمان های کلان باعث شدند که گرمابه هایی برای اقامت کارتن خواب ها مقرر گردد و یا هنگامی که
با پرونده هایی مثل پرونده های بین المللی در حوزه نفتی و….روبه رو میشدند با مشاوره به مسیولین مذاکراتی از خطوط قرمز دفاع و در اخذ سیاست های صحیح انها را راهنمایی کردند
امروز که ما این مسائل را مطرح کردیم به این دلیل بوده که میخواهیم گفتمان عدالت یک گفتمان زنده و همواره حاضر در صحنه باشد در بخش اجرای عدالت کارهای زیادی هم انجام گرفته لیکن راضی کننده نیست و ان چیزی که ما دنبالش هستیم عدالت حداکثری است (امام خامنه ای مدظله العالی )

نظرات کاربران

  • Atashbar saied ۱۹:۳۱ سه شنبه, ۲۲ آبان, ۱۳۹۷
    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'denanews'@'localhost' (using password: NO) in /home4/denanews/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home4/denanews/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'denanews'@'localhost' (using password: NO) in /home4/denanews/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home4/denanews/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    احسنت.خیلی خوب نوشتید.
    سعید اتش بار

    امتیاز به این نظر: Thumb up 0 Thumb down 0

    پاسخ
  • توصیه ی اخلاقی و حقوقی

    نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا،نشر اکاذیب و تهمت و ... منتشر نمی شود

تبلیغات
تبلیغات

گزارش تصویری

تبلیغات

تبلیغات