تاریخ خبر:آبان ۹, ۱۳۹۴ شماره خبر:10514

گفت وگوی اختصاصی دنانیوز با دکتر میرزاوند:
طبیعت مناطق زاگرس نشین در حال نابودی است

اگر شما سرتاسر زاگرس را بگردید یا یاسوج پایتخت طبیعت ایران را بگردید فکر نکنم در هکتار یا چندین هزار هکتار یه عدد نهال بلوط را پیدا کنید که زادآوری طبیعی داشته باشد، کل این مناطق در حال تخریب هست و متاسفانه ما هیچ کاری نکردیم و بحث دیگری که وجود دارد این است که ما از افراد متخصص در امر حفاظت از منابع طبیعی استفاده نکردیم، مثلا فردی در رشته حسابداری یا الهیات تحصیل کرده، این فرد رئیس منابع طبیعی شده است و فردی که کارشناسی ارشد یا دکتری منابع طبیعی دارد در حال بازار یابی می کند

اختصاصی دنانیوز// به گزارش پایگاه خبری تحلیلی دنانیوز باتوجه به مشکلاتی که در حوزه زیست محیطی و حفاظت از منابع طبیعی وجود دارد و همچنین دست درازی هایی که به منابع طبیعی در حوزه زاگرس شده است ،این را می طلبد که  حفاظت از این منابع در دستور کار اولی سازمان های مربوطه قرار گیرد.

در همین راستا مصاحبه ای با دکتر میرزاوند متخصص منابع طبیعی – هیدرولوژی  به شرح زیر انجام شده است:

دنانیوز: دکتر میرزاوند در مورد تخصص و کارهایی که در زمینه هیدرولوزی انجام داده اید توضیحی بدهید؟

دکتر میرزاوند: به عنوان مشاور عالی انجمن دانشگاهیان ایل در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی، خدمت شما عرض کنم که پروژه فوق لیسانم روی مدل سازی کمی و کیفی آبهای زیرزمینی دشت کاشان بوده است و با توجه به وضعیت بحرانی که آبهای زیرزمینی که این منطقه داشته، پروژه دکترای خودم را هم با همکاری آب سنگین اراک و مدیریت منابع آب ایران طرح کردم و در واقع پروژه ای هست که برای اولین بار در دنیا داره انجام میشه با این اهداف و ان شاءالله این کار را داریم به پیش می بریم.
دنانیوز:  با توجه به مباحث مطرح شده که بیان داشتید بر روی آبهای زیر زمینی شهرستان کاشان کار کردید،و تجربیاتی که شما در این زمینه دارید، وضعیت آبهای زیرزمینی حوزه زاگرس را چگونه ارزیابی می کنید؟
دکتر میرزاوند: در بعد آبهای زیرزمینی کلا هیدرولوژی را پنج جزء قلمداد می کنند که بارش هست که بارندگی نزول پیدا می کند، بخش دیگر روان آب هست که در سطح زمین جریان پیدا می کند، بخش دیگر تبخیر و تعرق هست که از سطح زمین تبخیر می شود یا سطح گیاهان و بخش دیگر نفوذپذیری در داخل زمین هست و بخش دیگر هم آبهای زیرزمینی هست و هر شخصی روی این پنج موضوع کار کند او را به عنوان هیدرولوژیست می شناسند. در بعد آبهای زیرزمینی که ما وارد شدیم و این پنج چرخه ای که ذکر شد باهم در ارتباط هستند و هرکدام روی دیگر جزء که به عنوان یک سیستم هست، تاثیرگذار است. در زمانی که نئو تتیسم و تتیسم تشکیل شده است مناطق کویرمرکزی ایران و یا بخش هایی از دشت خوزستان زیر آب بودند ولی با تغییر اقلیم و شرایط تکنوتیکی که پیش آمد ….. برخورد کرده و باعث رانش آب و یا ایجاد تغییرات اقلیمی شده و ما دریاهای قدیمی را نداریم و ذخایر اینها را داریم به عنوان آبهای زیر زمینی چه داخل سازنده های آهکی که داخل حوزه زاگرس داریم که مثل سازنده های آقاجری و.. معروف هستند یا سازنده آهکی آسماری. در حوزه ایران مرکزی اینها داخل سازنده های رسوبی هستند که ذخیره شده و بنابراین این مخازن در طی سالیان سال یا از بقایای دریاهای قدیمی به جا مانده اند یا بر اثر این بوده که بارندگی که اینها در زمان های قدیم اتفاق افتاده تا الان این باعث شده که مخازن در حال حاضر پربشود.
اگر بارش به کوهستان نبارد به سالی دجله گردد خشکه رودی
منشا این مخازن اثر بارندگی هایی بوده که در کوهستان ها اتفاق افتاده است و بارندگی که از مناطق مختلف آمده است. در بحث این که الان حوزه زاگرس در زمینه آبهای زیر زمینی باید عرض کنم که الان ما ۶۰۹ دشت رودخانه داریم در کشورمون که آبهایی هستند که از کوهستان جاری می شود و به دشت سرازیر می شود و نفوذ می کند وذخیره می شود و داخل آب خانه ها ذخیره می شود از این ۶۰۹ دشت کشور، ۲۲۳ دشت در وضعیت بحرانی و فوق وبحرانی داریم یعنی بیلان آبهای زیر زمینی این مناطق هرسال رو به پایین هست و منفی می شود در دشت کاشان ۵۶/ متر هرسال رو به پایین هست یا سمت اقلید فارس ۵/۱ رو به پایین هست یا سمت دشت مهیار جنوبی اصفهان حدود ۱متر و خورده ای رو به کاهش هست و فاصله سطح زمین تا کف مخازن حدود ۲۵۰ متر هست که الان خیلی از این دشت ها حدود ۱۰ متر به کف نزدیک هست بنابراین در حوزه بحران آب که ما در آبهای زیر زمینی داریم که این باعث شده که ما نه تنها الان بحث جنگ بر سر آب را در سطح بین المللی داشته باشیم فرضا الان روی هیرمند یا هری رود سدی به نام سد سلما که این حق آبه ای که همیشه وارد هامون می شده است، در حال حاضر رعایت نمی شود و باعث کشمکش بین ایران و افغانستان شده است با توجه به جنگی که در افغانستان هست فعلا در اولویت دو کشور نیست و بحث من این است که همچین کشمکش هایی بین کشورها داریم مثلا رودخانه نیل از ۱۰ کشور عبور می کند تا به مصر می رسد و این۱۰ کشور بر س این موضوع مشکل دارند ما نه تنها چنین مشکلات فرا منطقه ای داریم بلکه به دلیل مدیریت نادرست منابع آب خودمان، جنگ بر روی منابع آب درون شهرستان ها و استان ها همجوار شروع شده است، نمونه بارز این گفته انتقال آب از سرچشمه های زاینده رود و بحث کارون هست که این سرشاخه ها رو به سوی قم، اصفهان و یزد و این باعث شده است که اون آبی که همیشه پایین دستش رو مشروب می کرده و آبهای زیر زمین رو تغذیه می کرده، اون آب دیگر وارد این مخازن نشود و یکی دوسال که کشاورزی در این مناطق ادامه پیدا می کنه، این باعث می شود که سطح پمپاژی که قبلا وجود داشت دیگر نباشد و باعث اعتراض کشاورزان آن مناطق شده است ، بحثی در تخصیص منابع آب وجود دارد که پیشرفت و توسعه و آبادانی هر منطقه بایستی با توجه پتانسیل همان منطقه صورت بگیرد مثلا در شهرهایی مثل یزد و کاشان و اصفهان کشاورزی باید به همان مقدار که آب در منطقه وجود دارد توسعه پیدا کند و یا مثلا صنعت با توجه به پتانسیل آب و.. که در منطقه وجود دارد در آنجا سرمایه گذاری کند و اگر آب کافی ندارد در استان های شمالی و یا خوزستان که مشکل آب کمتری دارند ایجاد شود.
بحث دیگه ای که وجود دارد این است که بارندگی در کشور کم شده است و به دلیل خشکسالی هایی که ما با آن روبرو هستیم و این باعث شده است که آن بارندگی که کوهستان را سیراب می کرده و مازاد آن به صورت روان آب سرازیر می شده است، ما این مشکل را داریم که بارندگی قبلی را نداریم و یا خیلی از جاها که ما برف داشتیم دیگر برف نزول پیدا نمی کند و یا بارندگی ها تغییر وضعیت داده اند و به صورت سیل آسا شده اند و نه تنها بارندگی سیل آسا وارد زمین نمیشه بلکه باعث فرسایش خاک و پر شدن سدها از رسوب میشه که
سد دز نزدیک ۸۵ متر رسوب گرفته و به این خاطر که ما کارهای آبخیزداری و منابع طبیعی بالا دستی این حوزه انجام ندادیم و رسوب رو کنترل نکردیم و پر شده از رسوبات و هزینه زیادی می کنیم که سد تنگه پنج یا بختیاری را بسازیم که میلیارد ها خرج می شود و هنوز هم به نتیجه ای نرسیده است.

دنانیوز:  ما بیشتر سوالاتمان  روی چهار استان لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان هست ،با توجه به حوزه آبریزی که وجود دارد و در این استان ها هم خیلی سدسازی انجام گرفته و مثلا سدهایی که در کهگیلویه و بویراحمد ساخته شده است منفعتی برای استان ندارد،آیا اکنون سد سازی هایی با این منوال مرسوم هست و چه تبعاتی برروی اکوسیستم دارد؟
دکتر میرزاوند: سد سازی به ویژه سدهای بزرگ در دنیا منسوخ شده است. برای تولید انرژی یا روی آوردن به مزارع خورشیدی یا هم این که از انرژی هسته ای استفاده می کنند. بحث دیگه اینه که این منسوخ شده و دنیا به جای اون سدهای زیرزمینی را ارائه داده است. مزایای سدهای زیر زمینی این است که تبخیری را که در دریاچه داریم در سدهای زیرزمینی نداریم چون این آب داخل زمین ذخیره شده است چون ما ۴۱۳ میلیارد مترمکعب سرانه آب تجدید پذیر آب کشور ما هست که از این مقدار ۲۸۶ میلیارد متر مکعب تبخیر و از دسترس خارج می شود و اگر ما سدسازی کینم، تشتک های تبخیر با دست خودمان ایجاد کردیم ولی ما این سد را که ساختیم نظم اکوسیستم منطقه را بهم زدیم، آبی که همیشه به صورت طبیعی می رفته جای خودش در اجزای چرخه آب قرار می گرفته، ما این نظم را بهم زدیم و تشتک تبخیر ایجاد کردیم و علاوه بر اینکه ما دیگه اجازه بهره برداری این آب به اون شکل قبلی برای مناطق روستایی عشایری و یا شهرهایی که اطراف هست را نداریم و این حق آبه ای که اینها داشتند به آنها نمی دهیم و در عوض این آب را انتقال میدهیم به جاهایی که توسعه ای ایجاد بشود که باز با توجه به پتانسیل منطقه نیست.

بنابراین ما نمونه بارز این سدها را در دریاچه ارومیه می بینیم که در واقع این دریاچه را تقسیم کرده اند به سدهای کوچک در بالا دست و این حق آبه وارد دریاچه نشد و این دریاچه در واقع تبدیل به نمک زار شده است و مطمئنا مضراتی را برای اکوسیستم منطقه و شهرهای اطراف دارد و نمونه دیگر در هورالعظیم خوزستان هست که حق آبه رعایت نشده است و این باعث شده که اون کفه هایی که ایجاد شده، اون کفه ای ماسه ای و نمکی و این ریزگردهای کوچک منطقه ای ایجاد شود.

بنابراین اگه مسئولان بخواهند کاری برای منطقه زاگرس بکنند باید حق آبه ای که در منطقه وجود دارد رعایت بشود و چه بسا اینکه ما باید هزینه کنیم این آب را از منطقه زاگرس انتقال بدهیم به منطقه ی دیگر، مثلا کویر و آنجا سرمایه گذاری کنیم که با توجه به وضعیت بحرانی که به وجود آمده و آقای کلانتری مشاور ارشد رئیس جمهور در امور آب گفته اند که به خاطر این بحران آب باید ۵۰ میلیون نفر از جمعیت کشور مهاجرت کنند پس ما نباید جایی سرمایه گذاری کنیم که نظم دوسیستم را به هم بریزیم، هم نظم سیستم مبدا که ما داریم آب را از آنجا انتقال می دهیم و یکی هم نظم آن منطقه که بالاجبار تشویق کنیم که یک تعداد به آنجا مهاجرت کنند و یک سری امکانات بدهیم آنجا سرمایه گذاری کنیم و بعد از چند سال اینها باید مهاجرت کنند بنابراین سرمایه گذاری هست که نظم دو اکوسیستم را بهم ریخته است، توصیه ای که ما داریم این است که با توجه به پتانسیل طبیعی که در منطقه وجود دارد، یعنی آب هست، بهترین خاک را ما در منطقه زاگرس داریم و از طرفی هم نیروهای بسیار تحصیل کرده و فعالی داریم که متاسفانه بیکار هستند و ما در رنکینگ اول منطقه زاگرس از لحاظ بیکاری قرار داریم، بنابراین بایستی برنامه ریزی درستی از پتانسیل های منطقه صورت بگیرد که خوشبختانه ما تمام مباحث طبیعی را در منطقه داریم و نیاز سنجی بشود در هر منطقه و توسعه را ایجاد کنیم.
نمونه ای که بحث آن مطرح است، آب مجازی هست. کشور مصر برای اینکه نیاز محصولات خود را تولید کند، اگر خودش تولید کند، ده برابر نیلی که وارد مصر می شود باید آب صرف کند تا این محصولات را تولید کند ولی در ازای این با آبی که در اختیار دارد یک محصول گران قیمت مثل فولاد را تولید می کند و می فروشد به کشور های اروپایی و دیگر کشور ها و در ازای این محصولات خود را ارزانتر می خرد و از آن آبی که در اختیار داشته سودی بهینه کرده است. بنابراین اگر در منطقه زاگرس نشین از همین آبی که نیاز نیست انتقال بدهیم و از خاک خوبی و نیروهای خوبی که در اختیار داریم، مدیریت درستی انجام بدهیم، مطمئنا مشکلات منطقه حل خواهد شد.

 

 

IMG-20150825-WA0091

 

دنانیوز: دوتا مشکلی که در منطقه زاگرس داریم یکی بحث آتش سوزی هایی است که در این مناطق صورت می گیرد و منابع طبیعی را به طور کل از بین می برد چه جانور زنده و چه پوشش گیاهی و مشکل دوم هم حیات وحش و شکار غیرقانونی توسط شکارچیان، این دو مشکل را ما در منطقه زاگرس داریم، لطفا توضیحی هم در این رابطه بفرمایید؟
دکتر میرزاوند: در رابطه با اثر کاهش بارندگی و کاهش سد آبهای زیرزمینی، تمام مسئولین منابع طبیعی و ادارات محیط زیست، بیان می کنند که خشکیدگی بلوط زاگرس زیاد شده است و زاد آوری این گونه درختی کم شده است و این می تواند به چند دلیل باشد، یک: به خاطر ریز گردهایی هست که اتفاق می افتد و تاثیر مستقیم دارد روی بلوط زاگرس و اکو سیستم منطقه.
بحث دیگر کاهش بارندگی است که متوسط بارندگی در کشور ۲۸۴ میلیمتر در سال هست و در این چندساله کاهش پیدا کرده است و نیازی که گونه گیاهی بلوط داشته است، برآورده نکرده است و از طرفی هم در منطقه زاگرس نشین آب را به مناطق دیگر انتقال دادیم و همین کار اخودآگاه باعث شده است که سطح آبهای زیرزمینی کاهش پیدا کند و از طرف دیگر هم پمپاژ آب از آب خوان ها صورت گرفته است و این آب که در واقع در سطح بالاتری بوده و در دسترس ریشه این گونه گیاهی بوده است، این سطح آب افت پیدا کرده است و در دسترس ریشه گیاه بلوط نیست، بنابراین باعث خشکیدگی گونه های گیاهی حوزه زاگرس می شود.
بحث دیگر، بحث آتش سوزی است که متاسفانه امسال در حوزه زاگرس آتش سوزی زیاد رخ داده است، از ایلام گرفته تا کوهدشت و اندیمشک و ایذه و یاسوج و منطقه کهگیلویه و بویراحمد. دلیل عمده این آتش سوزی ها به خاطر اختلافات طایفه ای هست که برخی طوایف اجازه نمی دهند که طوایف دیگر از مراتع استفاده کنند و چون خودشان در منطقه حضور ندارند مراتع را آتش می زنند و منطقه دچار حریق می شود و راه کار رفع این مشکل این است که در بخش آموزش و ترویج منابع طبیعی بیشتر فعالیت کنیم و آدم های متخصص را استخدام کنیم و بیشتر فرهنگ سازی کنیم در بعد حفاظت از منابع طبیعی.
بعد دیگر این است که بایستی پایگاههای مبارزه با آتش سوزی در منطقه داشته باشیم، در آتش سوزی که در اندیمشک داشتیم و حداقل۵۵۰ هکتار از گونه های گیاهی این منطقه دچار حریق شدند و مطمئنا اثر این خیلی باقی خواهد ماند روی اکوسیستم منطقه، یک عدد هلیکوپتر از تهران حرکت کرد و بعد از سه ساعت رسید به اندیمشک و تا بخواهد سوخت گیری انجام دهد حدود هفت ساعت وقت تلف می شود و بعد از اینکه آتش به حدی رسید که قابل مهارنبوده است، یکسری افراد را هلی برن کرده و به منطقه بردند برای مهار آتش سوزی ولی باز به خاطر اینکه مخزنی در منطقه ایجاد نشده است که از این مخزن هلیکوپتر آبگیری کند برای مهار آتش سوزی، این یک عدد هلی کوپتر کارایی خود را از دست می دهد و از طرفی هم باید نیرو تخصیص بدهیم برای مبارزه با آتش، یعنی که هرساله با توجه به شرایطی که وجود دارد،در این منطقه آتش سوزی اتفاق می افتد، بنابراین ما باید یکسری نیروهایی در همچین فصل هایی داشته باشیم که آماده به اعزام در منطقه باشند و بحثی که وجود دارد این است که سازمان منابع طبیعی با توجه به اینکه ۸۰ درصد از اراضی کشور در اختیار خود دارد ، یکی از ضعیف ترین ارگان ها هست و مشکلش این است که زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی هست و زمانی ما وزارت منابع طبیعی داشتیم که بهترین کارها همان زمان انجام شده است و اگر الان می توانست به صورت جداعمل کند می تواست نیروهای بیشتری داشت و اعتبار بیشتری داشت و به نیروهای مورد نیاز خود آموزش دهد و از منابع طبیعی بتواند حفاظت کند و طرح ارائه بدهد برای منابع طبیعی، بنابراین توصیه ای که من دارم این است که از نیورهای خود جوش استفاده کنند و به ازای هر مقدار ساعتی که برای مهار آتش صرف کرده اند مقدار پولی به آنها بدهد و ناخودآگاه باعث می شود همیشه نیروهایی در این منطقه وجود داشته باشد و این نیروها هم چون محل زندگی شان همان مناطق هست، افراد دلسوزی هستند.
بحث دیگری که وجود دارد این است که به خاطر بحثی که بین عشایر هست خیلی از این مردم اگر فردی را مشاهده کنند که منشا این آتش سوزی هست، به خاطر بحث های طایفه ای و ترسی که وجود دارد از لو دادن چنین افرادی خودداری می کنند و یا اگر هم بخواهند منشاء آتش سوزی را مشخص کنند برای مسئولین، نیاز به سه شاهد عادل وجود دارد که متاسفانه قوه قضائیه برخورد مناسبی نمی کند و در نتیجه مردم ترسی ندارند که بخواهند به منابع طبیعی ضرر برسانند یا آتش سوزی ایجاد کنند و یا گونه های حیات وحش منطقه را شکار کنند.

 

IMG-20150825-WA0099

دنانیوز: با توجه به آماری که وجود دارد ۹۳۷ هکتار از اراضی منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد در آتش سوزی از بین رفت و با توجه به کم کاری هایی که شما بیان داشتید از جمله نبود بالگرد و امکانات و عدم مدیریت و..، الان در بین استان های زاگرس نشین بغرنج ترین استان از لحاظ نبود امکانات کدام استان است؟
دکتر میرزاوند: متاسفانه همه استان های زاگرس در یک رنج قرار دارند و همه در شرایط بغرنجی در نبود امکانات دارند. مثلا می گویند که یاسوج پایتخت طبیعت ایران هست ولی واقعا اگر به جنگل های منطقه یاسوج سری بزنیم در حقیقت معصومیت جنگل های زاگرس را از پای جنگل های زاگرس می شود فهمید که این جنگل ها اینقدر تخریب می شوند که به هیچ وجه زاد آوری طبیعی ندارند اگر شما سرتاسر زاگرس را بگردید یا همین پایتخت طبیعت ایران را بگردید فکر نکنم در هکتار یا چندین هزار هکتار یه عدد نهال بلوط را پیدا کنید که زادآوری طبیعی داشته باشد، کل این مناطق در حال تخریب هست و متاسفانه ما هیچ کاری نکردیم و بحث دیگری که وجود دارد این است که ما از افراد متخصص در امر حفاظت از منابع طبیعی استفاده نکردیم، مثلا فردی در رشته حسابداری یا الهیات تحصیل کرده، این فرد رئیس منابع طبیعی شده است و فردی که کارشناسی ارشد یا دکتری منابع طبیعی دارد در حال بازار یابی می کند و این درد ماست که نیروهای متخصص را در مملکت ما و در منطق زاگرس، متاسفانه برای مدیریت استفاده نمی کنند و اگر چنین شخصی در راس سیستم باشد دغدغه بیشتری دارد نسبت به فردی که حسابداری خوانده است که اسم یک گونه گیاهی این منطقه را هم نمی داند یا اسم حیات وحش منطقه را هم نمی داند و یا ارزش اکولوژیک این منطقه را نمی داند، بنابراین ان شاءالله که نیروهای متخصص استفاده بشود در این حوزه.
دنانیوز: در مورد حیات وحش هم توضیحی ارائه بفرمائید تا ما به دو سوال کلی برسیم!
دکتر میرزاوند: بنده بازدیدی از منطقه شمال خوزستان به ویژه منطقه اندیمشک داشتم، این منطقه گونه های جانوری مثل بز، کبک، خرس و پلنگ و گونه های جانوری خیلی خوبی بوده در این منطقه که متاسفانه در این بازدیدی که داشتیم حتی صدای یک کبک هم نشنیدیم، یعنی منطقه ای که قبلا سی چهل عدد کبک وجود داشت ولی الان به خاطر مجوز هایی که صادر شده است برای کل مردم و مشاهده می کنید که هرشخصی را مشاهده کنید تفنگ شکاری دارد و متاسفانه به دلیل کمبود نیرویی که سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی دارد، سرکشی در این منطقه وجود ندارد وچه بسا در مناطقی که من می شناسم حتی پای یک مامور منابع طبیعی به آنجا باز نشده است و متاسفانه فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی را ایجاد نکردیم و مردم ما هنوز فکر می کنند که اگر یک گونه وحشی شکار کردند به ویژه خرس یا پلنگ، یک شخصیت اجتماعی خاصی پیدا می کنند بین عشایر.
و انتقادی که وجود دارد این است که بزرگترین ضربه ای که منابع طبیعی خورد، در بحث ملی شدن منابع طبیعی در سال ۴۱ هست، قبل از اینکه اراضی ملی شوند، یک منطقه عشایر نشین دست یکسری افراد مشخصی بود و این افراد مشخص احساس تکلیف می کردند چون اراضی را از خودشان می دانستند و حتی از قطع شدن یک شاخه درخت بلوط از خود واکنش نشان می دادند .

بنابراین پیشنهاد من این است که در این بحث تجدید نظر شود و متاسفانه بییشتر مسئولین ما شعار می دهند و این را می دانند که اگر مرتع در اختیار یک شخصی در همان منطقه باشد بهتر حفاظت می شود، متاسفانه این مراتع را مشاع کردیم یا به صورت ملی در آوردیم و منابع طبیعی جلوگیری نمی کند از کوچ زود رس دامدار، باعث از بین رفتن مراتع می شود چون در فصل بهار قبل از اینکه مرتع آن منطقه آماده چرا باشد، دامدار دام خود را وارد منطقع می کند گونه گیاهی منطقه از بین می رود. و از طرف دیگر هم موقع برگشت، دامداران دیر ازمنطقه بر می گردند به منطقه قشلاقی حتی تا نیمه پاییز در منطقه باقی می مانند و چون در آن زمان گونه گیاهی نیست برای چرای دام، مجبور هستند سرشاخه درخت بلوط و ون را قطع کنند برای خوراک دام. اگر شما سری به شمال منطقه خوزستان یا همین کهگیلویه و بویراحمد بزنید مثل این هست که کمباین گذاشتند در بین این درخت ها و سرشاخه های این درختان را قطع کردند که متاسفانه تاثیرات بسیار بد اکولوژیکی دارد و باعث ایجاد سیل در پایین دست می شود و این خاک حاصلخیزی که ایجاد شده است زیر این گونه گیاهی، از بین می رود؛ و مستقیما بارش باران به زمین می خورد که قبلا پوشش درخت به عنوان چتر عمل می کرد و قطره باران که به این می خورد سرعتش را می گرفت و آرامتر به زمین برخورد می کرد و بخشی از آن به زمین می خورد و نفوذ می کرد و بخشی از آن به صورت مازاد در سطح زمین آرام جریان پیدا می کرد ولی الان چون این سرشاخه ها قطع شده است و زیراشکوب این درخت ،گونه های علفی هم از بین رفته اند این به صورت سیل جریان پیدا می کند چون گونه درختی و به ویژه گونه های گیاهی بهترین نوع سد شناخته می شوند در دنیا چون باعث می شوند نفوذ کند در زمین و آبهای زیر زمینی را تغذیه کند و از جریان سیل جلوگیری کند، بنابراین منابع طبیعی باید بیشتر حفاظت کند و دولت سیستم را به سمتی ببرد که یا فرهنگ سازی انجام بدهد یا قوانین سفت و سختی قرار بدهد برای جلوگیری از شکار گونه های حیات وحش و یا قطع قطع درختان و یا اینکه اراضی را در اختیار مردمی که در آن منطقه هستند قرار دهد و اینها فقط نظارت کنند.
دنانیوز: ریز گرد ها از کجا نشات می گیرند و چه راهکار هایی باید برای مقابله با آن در نظر بگیریم با توجه به اینکه استان های غرب کشور که عموما استان های زاگرس نشین هستند در معرض خطر این ریز گرد ها هستند، توضیحی ارائه دهید!؟
دکتر میرزاوند: بحث ریزگردها بر می گردد به اینکه مناطق خشک و نیمه خشک دنیا یکسری بیابان داریم که در حقیقت باعث می شود ماسه ها و ریزگردهایی که هستند در اثر اینکه سرعت باد به یک آستانه ای برسد اینها بلند می شوند و باتوجه به سرعت و قدرت حمل باد مسافتی را طی می کند. به عنوان مثال: بادهای ۱۲۰روزه ای را در منطقه سیستان داریم که از بیرون کشور جهت بادها به سمت سیستان هست و همیشه ریز گردها را از بیرون کشور وارد این منطقه می کند و بحث آلودگی منطقه پیش می آید و در بحث منطقه زاگرس عمده منشاء ریزگردها را کشورهای عراق، سوریه و مصر و بخش هایی از عربستان می دانیم ،با توجه تصاویر ماهواره ای. سازمان فائو(سازمان بین المللی خوار و بار و کشاورزی ) یکسری هزینه هایی را برای جلوگیری از ریزگرد ها مقر می کند و در حقیقت برای مبارزه با بیابان زایی.
تا قبل از حمله آمریکا به عراق هرساله برنامه هایی بوده است که مالچ پاشی می شده است و یا کشت گونه ای از گیاهان که این باعث شده است که زاد آوری شود و یا مالچ پاشی شود و ریزگردها کنترل شود. ولی زمانی که جنگ اتفاق افتاد قطعا مدیریت آن کشور این نیست که ریز گرد ها را کنترل کند و اولویت آنها حفاظت از امنیت کشور هست و در این چند سال کنترل این وضعیت بحرانی را از دست دادیم و بحران منطقه شدیدتر شد. الان که وضعیت بهتر شده است باید برنامه ای بریزیم که اول اینکه با همکاری عراق مالچ پاشی صورت بگیرد به عنوان یک علاج فوری، به ویژه مناطقی که ریز گردها از آنجا بلند می شود؛ وبرای مهار بلند مدت ریزگردها، گونه های گیاهی از جمله «تاق» راکشت کنیم. برخی غیرمتخصصین بحثی را که مطرح می کنند این است که در این مناطق بارندگی به آن صورت، ممکن هست نگیرد که بخواهیم گونه های گیاهی کشت کنیم، مثلا در کویر مرنجاب کاشان یا مناطقی مثل یزد ۵۰ تا ۷۰ میلیمتر میانگین بارش است ولی تاق کاری که زمان رژیم پهلوی به صورت بذری که از طریق هلیکوپتر در فصل بهار پخش شده است در منطقه و اینها چون خاصیت زاد آوری دارند به صورت جنگل های انبوه در آمده است و این باعث شده است که این ریزگردها با توجه به اینکه تپه های ماسه ای هم در این مناطق وجود دارد، این گونه های گیاهی اینها را تثبیت کردند و نمی گذارند که بلند شوند. بنابراین اگر دولت بخواهد کاری انجام دهد باید اول اینکه مالچ پاشی صورت بگیرد در سالی که فصل بهار بارندگی داریم بذرگونه های گیاهی که عرض کردیم پخش شود در منطقه و برنامه های حفاظتی در کنار این داشته باشد و بتواند اینها را کنترل کند و در بحث داخلی در جنوب اهواز یکسری بیابان های داریم که مالچ پاشی و تاق کاری به صورت مدیریت شده و سیستماتیک پیش نمی رود و باید اعتبارات به منابع طبعی داده شود و برنامه های منسجمی داده بشود تا هرساله یک بخشی از این مهار بشود و در چشم انداز مشخصی مهار بشود. چون این ریزگردها برای انسان و صنعت و هم برای اکوسیستم و جنگل ها و منابع طبیعی منطقه مضر است؛ و راهکار آن این است که یک برنامه منسجمی با همکاری سازمان های بین المللی و کشورهای منطقه و به ویژه عراق صورت بگیرد و بودجه ای تنظیم بشود تا ریزگرد ها مهار شوند.

IMG-20150825-WA0100 IMG-20150825-WA0101 IMG-20150825-WA0103 IMG-20150825-WA0104 IMG-20150825-WA0109


ارسال به دوستان ارسال به دوستان نسخه چاپی نسخه چاپی

اخبار مرتبط

نظرات کاربران

  • مسلم ۲۱:۰۱ یکشنبه, ۱۰ آبان, ۱۳۹۴

    با کمال تشکر از آقای دکتر میرزاوند به عنوان یکی از مدافعان انفال یا منابع طبیعی و ملی، بحث های علمی و نقطه نظرات خوبی داشتید در جنبه های مختلف و البته در ابتدای کلام در رابطه با چرخه هیدرولوژی فرآیندها می توانستند بهتر و ریز تر توضیح داده شوند، باز هم تشکر

    امتیاز به این نظر: Thumb up 3 Thumb down 0

    پاسخ دادن
  • میلاد ۲۲:۴۱ یکشنبه, ۱۰ آبان, ۱۳۹۴

    با تشکر از جناب آقای دکتر میرزاوند
    من خودم به شخصه بعد از خوندن این مصاحبه به شدت از وضع فعلی متاثر شدم… همونطور که آقای دکتر اشاره کردن مشکل اصلی و ریشه ای ما استفاده نکردن از افراد متخصص در امر حفاظت از منابع طبیعی میباشد، که بنده هم کاملا با این نظر موافقم.
    امیدوارم با بکار گیری نیروی متخصص و کاردان در این زمینه از تخریب بیش از این منابع طبیعی کشور عزیزمان جلوگیری شود.
    با تشکر از پایگاه خبری دنانیوز بخاطر مصاحبه سودمند انجام شده و همچنین آقای دکتر میرزاوند برای اطلاعات مفیدی که در اختیار ما قرار دادند

    امتیاز به این نظر: Thumb up 2 Thumb down 0

    پاسخ دادن
  • صمد ۰:۱۰ دوشنبه, ۱۱ آبان, ۱۳۹۴

    سپاس از دکتر میرزاوند بسیار اطلاعات جامع و خوبی رو فرمودند امید از که دولتمردان از این راهکارها استفاده کنند

    امتیاز به این نظر: Thumb up 1 Thumb down 0

    پاسخ دادن
  • راس ۱۲:۳۸ دوشنبه, ۱۱ آبان, ۱۳۹۴

    سپاس از دکتر میرزاوند

    امتیاز به این نظر: Thumb up 1 Thumb down 0

    پاسخ دادن
  • راس ۱۲:۳۸ دوشنبه, ۱۱ آبان, ۱۳۹۴

    سپاس از دکتر میرزاوند

    امتیاز به این نظر: Thumb up 1 Thumb down 0

    پاسخ دادن
  • میثم میرزاوند ۲۱:۵۵ چهارشنبه, ۱۳ آبان, ۱۳۹۴

    درود بر دکتر میرزاوند مطلب جالبی بود.

    امتیاز به این نظر: Thumb up 1 Thumb down 0

    پاسخ دادن
  • توصیه ی اخلاقی و حقوقی

    نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا،نشر اکاذیب و تهمت و ... منتشر نمی شود

تبلیغات
تبلیغات

گزارش تصویری

نظر سنجی

نظر شما در مورد سایت چیست؟

View Results

Loading ... Loading ...
یاسوج
٨(°C)
وزش باد آرام
فشار ٢۴.٢٩(in)
محدوده دید ۶.٠(mi)
اشعه فرابنفش 0-Low
رطوبت ٢۴.٢٩(in)